Historia myśli o przywództwie
Najważniejsze teksty, badania i teorie, które ukształtowały dzisiejsze rozumienie przywództwa.
Nehemiasz odbudowuje mury Jerozolimy
Namiestnik Judy organizuje odbudowę murów w 52 dni: modlitwa, diagnoza, wspólna wizja i podział odpowiedzialności. Obraz ten stał się inspiracją Białej Księgi Dobrych Praktyk Liderskich.
Sun Zi i Lao Zi
W Chinach powstają „Sztuka wojny” przypisywana Sun Zi, z naciskiem na strategię i przygotowanie, oraz „Tao Te Ching” przypisywane Lao Zi, opisujące władcę, który prowadzi dyskretnie i bez przymusu.
Platon, „Państwo”
Platon opisuje idealnego władcę-filozofa i cztery cnoty główne: mądrość, męstwo, umiarkowanie i sprawiedliwość - późniejsze cnoty kardynalne.
Jezus myje nogi uczniom
Podczas Ostatniej Wieczerzy Jezus wykonuje pracę sługi i daje uczniom przykład (J 13). Wcześniej naucza: „Kto by między wami chciał stać się wielkim, niech będzie sługą waszym” (Mk 10,43). Fundament chrześcijańskiego rozumienia przywództwa jako służby.
Sobór jerozolimski
Apostołowie i starsi wspólnie rozeznają spór o Prawo Mojżeszowe i ogłaszają decyzję słowami „Postanowiliśmy bowiem, Duch Święty i my” (Dz 15,28) - wzór wspólnotowego rozeznawania.
Reguła św. Benedykta
Benedykt z Nursji opisuje opata, który ma raczej służyć niż panować, radzić się wspólnoty w ważnych sprawach i dostosowywać się do różnych charakterów. Reguła kształtowała przywództwo we wspólnotach przez wieki.
Tomasz z Akwinu, „Suma teologii”
Systematyczny wykład cnót, w tym roztropności jako cnoty rządzenia i sprawiedliwości wobec dobra wspólnego.
Machiavelli, „Książę”
Wydany po śmierci autora traktat o zdobywaniu i utrzymaniu władzy. Klasyka realizmu politycznego i kontrapunkt dla przywództwa opartego na cnotach.
„Ćwiczenia duchowe” św. Ignacego Loyoli
Zatwierdzenie „Ćwiczeń duchowych” z regułami rozeznawania duchów i dokonywania wyboru. Tradycja ignacjańska do dziś inspiruje rozumienie decyzji i przywództwa.
Carlyle i teoria „wielkiego człowieka”
Thomas Carlyle w wykładach o bohaterach przedstawia historię jako dzieło wybitnych jednostek. Początek przekonania, że przywódcą się rodzi.
Fayol i funkcje zarządzania
Henri Fayol opisuje zarządzanie jako przewidywanie, organizowanie, rozkazywanie, koordynowanie i kontrolowanie - podstawę późniejszego rozróżnienia zarządzania i przywództwa.
Weber i władza charyzmatyczna
W wydanym pośmiertnie dziele „Gospodarka i społeczeństwo” Max Weber opisuje trzy typy prawomocnej władzy: tradycyjną, legalną i charyzmatyczną.
Eksperymenty Lewina
Lewin, Lippitt i White porównują style autokratyczny, demokratyczny i leseferystyczny. Początek naukowych badań nad przywództwem.
Przegląd Stogdilla
Ralph Stogdill pokazuje, że sam zestaw cech nie czyni przywódcą. Badania przesuwają się od cech do zachowań i sytuacji.
Teorie zachowań i sytuacji
Siatka kierownicza Blake'a i Mouton (1964), model Fiedlera (1967), przywództwo sytuacyjne Herseya i Blancharda (1969) i teoria ścieżki i celu House'a (1971).
Greenleaf, „The Servant as Leader”
Robert K. Greenleaf wprowadza pojęcie przywództwa służebnego: lider jest najpierw sługą.
Burns, „Leadership”
James MacGregor Burns rozróżnia przywództwo transakcyjne i przemieniające. Bernard Bass rozwija tę koncepcję w 1985 r. w teorii przywództwa transformacyjnego.
„Christifideles laici”
Jan Paweł II wzywa świeckich do odpowiedzialności w Kościele i świecie oraz opisuje kryteria kościelności zrzeszeń świeckich.
Covey, Kotter, Heifetz, Goleman
„7 nawyków skutecznego działania” Coveya (1989), rozróżnienie zarządzania i przywództwa Kottera (1990), przywództwo adaptacyjne Heifetza (1994), „Inteligencja emocjonalna” Golemana (1995) i „Leading Change” Kottera (1996).
Edmondson i bezpieczeństwo psychologiczne
Amy Edmondson definiuje bezpieczeństwo psychologiczne zespołu. W 2016 r. Google ogłasza, że w Projekcie Arystoteles był to najważniejszy czynnik skuteczności zespołów.
Collins i Lencioni
„Od dobrego do wielkiego” Jima Collinsa opisuje lidera piątego poziomu - pokorę połączoną z wolą. „Pięć dysfunkcji pracy zespołowej” Patricka Lencioniego pokazuje zaufanie jako fundament zespołu.
Przywództwo autentyczne
Po skandalach korporacyjnych Bill George, Bruce Avolio i inni rozwijają koncepcję przywództwa autentycznego, opartego na samoświadomości i wartościach.
„Powołanie lidera biznesu”
Papieska Rada Iustitia et Pax publikuje refleksję o przywództwie w gospodarce jako powołaniu.
Synod o synodalności
Kościół powszechny praktykuje wspólne rozeznawanie i „rozmowę w Duchu” jako sposób podejmowania decyzji we wspólnocie.
Biała Księga Dobrych Praktyk Liderskich
Podczas Forum Liderów w ramach The Global Leadership Summit w Warszawie powstaje Biała Księga - dokument o dobrych praktykach przywództwa w Kościele i organizacjach chrześcijańskich.