Okresowa ocena służby lidera (360 stopni)

Zapis Białej Księgi

Okresowa ocena służby lidera (model 360 stopni). Systematyczna ewaluacja pozwala spojrzeć na lidera z wielu perspektyw - wspólnoty, współpracowników, przełożonych. Dzięki temu możliwe jest utrzymanie równowagi i rozwoju w posłudze.

Na czym polega metoda 360 stopni

Informacja zwrotna 360 stopni (360-degree feedback, multi-rater feedback) to metoda, w której o zachowaniach lidera wypowiada się kilka grup osób:

• przełożeni (np. biskup, proboszcz, asystent, zarząd);
• współpracownicy na tym samym poziomie (inni liderzy, zespół);
• osoby prowadzone (członkowie wspólnoty, animatorzy);
• sam lider - samoocena wypełniana tym samym kwestionariuszem.

Porównanie samooceny z oceną innych pokazuje tzw. martwe pola - to, czego lider o sobie nie wie, a co widzą inni (zob. okno Johari). Metoda upowszechniła się w latach 90. XX w. w programach rozwoju kadry kierowniczej, m.in. dzięki Center for Creative Leadership.

Warunki skuteczności

Badania pokazują, że ocena 360 stopni nie działa automatycznie. Przegląd Smithera, Londona i Reilly'ego (2005) wskazał, że poprawa jest zwykle niewielka, a większa u osób, które przyjmują wyniki, wyznaczają cele i omawiają je z innymi. Dlatego ważne są:

1. Cel rozwojowy, nie karny - ocena służy wzrostowi, nie rozliczeniu.
2. Anonimowość oceniających (z wyjątkiem przełożonego) i minimum kilku odpowiedzi w grupie.
3. Pytania o zachowania, a nie o osobowość („jasno komunikuje decyzje”, nie „jest otwarty”).
4. Omówienie wyników z mentorem lub coachem - zob. coaching i mentoring.
5. Plan rozwoju z 1-3 konkretnymi celami i powtórzenie oceny po 12-24 miesiącach.

W kontekście wspólnoty

We wspólnotach kościelnych ocena lidera bywa tematem trudnym - może kojarzyć się z brakiem zaufania. Biała Księga proponuje inne spojrzenie: okresowa ocena chroni równowagę lidera (zob. ekologia lidera), wzmacnia przejrzystość i pomaga w porę dostrzec problemy, zanim przerodzą się w kryzys. Kwestionariusz może obejmować m.in.: życie duchowe i świadectwo, komunikację, budowanie zespołu, podejmowanie decyzji, rozwijanie ludzi, dbałość o granice.

Zob. też informacja zwrotna.