Model
Psychologowie Joseph Luft i Harrington Ingham przedstawili model w 1955 r.; nazwa powstała z połączenia ich imion (Joe + Harry). Okno ma cztery pola wyznaczone przez dwa pytania: co wiem o sobie i co wiedzą o mnie inni.
| Wiem o sobie | Nie wiem o sobie | |
|---|---|---|
| Inni wiedzą | Obszar otwarty (arena) - to, co jawne | Obszar ślepy - to, co widzą inni, a ja nie |
| Inni nie wiedzą | Obszar ukryty (fasada) - to, co ukrywam | Obszar nieznany - nieznany nikomu |
Jak poszerzać obszar otwarty
- Informacja zwrotna od innych zmniejsza obszar ślepy - dowiadujemy się, jak nas widzą (zob. informacja zwrotna, ocena 360 stopni).
- Otwartość (self-disclosure) zmniejsza obszar ukryty - dzielimy się sobą adekwatnie do relacji.
- Oba procesy, razem z nowymi doświadczeniami, odkrywają część obszaru nieznanego.
Im większy obszar otwarty, tym łatwiejsza komunikacja i większe zaufanie w zespole.
Martwe pola lidera
Liderzy mają szczególnie duże ryzyko powiększania obszaru ślepego: im wyższa pozycja, tym mniej osób mówi im prawdę. Stąd znaczenie bezpieczeństwa psychologicznego, pokory i mentoringu. Księga Przysłów mówi o wierności ran zadanych przez przyjaciela (Prz 27,6), a Jezus o tym, że łatwo dostrzec drzazgę w oku brata, a nie zauważyć belki we własnym (Mt 7,3-5).
Ćwiczenie
Klasyczne ćwiczenie polega na wybraniu z listy przymiotników tych, które opisują nas samych, oraz poproszeniu kilku osób o to samo. Porównanie pokazuje cztery obszary okna. W małej grupie lub zespole liderów warto prowadzić je w atmosferze życzliwości i zaufania. Zob. też przywództwo autentyczne, inteligencja emocjonalna.
Źródła
J. Luft, H. Ingham, The Johari window, a graphic model of interpersonal awareness, Proceedings of the Western Training Laboratory in Group Development, UCLA 1955 J. Luft, Group Processes: An Introduction to Group Dynamics, National Press 1963 Biblia Tysiąclecia: Prz 27,6; Mt 7,3-5