Pokora

Czym jest pokora

Pokora nie jest zaniżaniem własnej wartości. Św. Teresa z Avili pisała, że pokora to chodzenie w prawdzie (Twierdza wewnętrzna, VI, 10). Pokorny lider zna swoje dary i używa ich, ale zna też swoje ograniczenia i nie udaje, że ich nie ma.

Katechizm wskazuje na pokorę jako postawę modlitwy i przeciwieństwo pychy - pierwszego z grzechów głównych (KKK 2559, 1866). Jezus mówi o sobie: „Uczcie się ode Mnie, bo jestem cichy i pokorny sercem” (Mt 11,29), a św. Paweł opisuje Chrystusa, który „ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi” (Flp 2,7).

Pokora w badaniach nad przywództwem

• Jim Collins odkrył, że liderzy firm, które przeszły „od dobrych do wielkich”, łączyli osobistą pokorę z zawodową wolą - zob. przywództwo piątego poziomu.
• Bradley Owens i David Hekman (2012) opisali trzy zachowania pokornych liderów: przyznawanie się do błędów i ograniczeń, docenianie mocnych stron i wkładu innych oraz otwartość na uczenie się (teachability). Badania wiążą je z większym zaangażowaniem i uczeniem się zespołów.
• Pokora lidera sprzyja bezpieczeństwu psychologicznemu - ludzie odważają się mówić o problemach, gdy lider sam przyznaje się do niewiedzy.

Pokora i wielkoduszność

Alexandre Havard zwraca uwagę, że pokora nie wyklucza wielkich celów. Chrześcijańska tradycja łączy ją z wielkodusznością (magnanimitas) - dążeniem do wielkich rzeczy. Wielkoduszność bez pokory staje się pychą, a pokora bez wielkoduszności - małodusznością.

Praktyka

• mówić „nie wiem”, „myliłem się”, „dziękuję”, „przepraszam”;
• prosić o informację zwrotną i słuchać jej bez obrony;
• przypisywać sukces zespołowi, a odpowiedzialność za porażkę brać na siebie;
• przygotowywać następców, którzy mogą być lepsi od nas;
• wykonywać również „zwykłe” prace - jak Jezus myjący nogi uczniom (J 13).

Preambuła Białej Księgi wymienia pokorę obok służby, szacunku i odpowiedzialności jako fundament kultury organizacyjnej.