Badanie
Jim Collins wraz z zespołem przeanalizował amerykańskie spółki giełdowe i wyłonił 11 firm, które po latach przeciętnych wyników osiągnęły przez co najmniej 15 lat wyniki znacznie lepsze od rynku. Porównywano je z firmami z tych samych branż, którym się to nie udało. Wyniki opisał w książce Good to Great (2001; pol. Od dobrego do wielkiego) i w artykule w Harvard Business Review.
Collins przyznaje, że zespół początkowo chciał pominąć rolę prezesów, ale dane wymusiły wniosek: wszystkie firmy „wielkie” miały w okresie przełomu liderów szczególnego typu.
Hierarchia pięciu poziomów
- Wysoce kompetentny pracownik - talent, wiedza, dobre nawyki.
- Wnoszący wkład członek zespołu - dobra współpraca.
- Kompetentny menedżer - skuteczne organizowanie ludzi i zasobów.
- Efektywny lider - wizja, zaangażowanie ludzi, wysokie standardy.
- Lider piątego poziomu - buduje trwałą wielkość dzięki paradoksalnemu połączeniu osobistej pokory i zawodowej woli.
Pokora i wola
| Pokora | Wola |
|---|---|
| skromność, unikanie rozgłosu | nieugięta determinacja, by zrobić to, co trzeba |
| ambicja skierowana na organizację, nie na siebie | wysokie standardy, brak zgody na przeciętność |
| przygotowanie następców do jeszcze większych sukcesów | konsekwencja w trudnych decyzjach |
| „okno” - zasługę przypisuje innym | „lustro” - odpowiedzialność za porażkę bierze na siebie |
Collins zauważył też, że w porównywanych firmach często rządzili charyzmatyczni liderzy o dużym ego, których odejście kończyło się upadkiem - nie przygotowali następców.
Ocena i krytyka
Badanie było krytykowane metodologicznie (m.in. za dobór próby na podstawie wyników i to, że część „wielkich” firm później podupadła). Mimo to koncepcja jest szeroko cytowana, a nowsze badania nad pokorą liderów (np. Owens i Hekman, 2012) potwierdzają jej pozytywny wpływ na zespoły. Zob. pokora.
Rezonans z Ewangelią
Połączenie pokory i odwagi jest bliskie biblijnemu obrazowi lidera - por. Mojżesz określony jako człowiek bardzo pokorny (Lb 12,3), a zarazem stanowczy wobec faraona. Zob. przywództwo chrześcijańskie, Jim Collins, Od dobrego do wielkiego.
Źródła
J. Collins, Good to Great: Why Some Companies Make the Leap... and Others Don't, HarperBusiness 2001 (pol. Od dobrego do wielkiego) J. Collins, Level 5 Leadership: The Triumph of Humility and Fierce Resolve, Harvard Business Review 2001 B. P. Owens, D. R. Hekman, Modeling how to grow: An inductive examination of humble leader behaviors, Academy of Management Journal 55 (2012) Biblia Tysiąclecia, Lb 12,3