Charakter lidera

Kompetencje i charakter

Preambuła Białej Księgi stwierdza, że u podstaw każdego zdrowego modelu przywództwa znajduje się „nie tylko właściwa struktura, lecz przede wszystkim dojrzałość duchowa, charakter i postawa służby osób podejmujących odpowiedzialność za innych”.

Kompetencje mówią o tym, co lider potrafi; charakter - kim jest. Kompetencje bez charakteru są niebezpieczne: im skuteczniejszy lider o złym charakterze, tym większe szkody. Charakter bez kompetencji bywa bezradny. Potrzebne są oba, ale to charakter decyduje o zaufaniu w dłuższej perspektywie.

Etyka charakteru i etyka osobowości

Stephen Covey, analizując amerykańską literaturę o sukcesie z 200 lat, zauważył, że do ok. 1920 r. dominowała etyka charakteru (uczciwość, pokora, wierność, wstrzemięźliwość, odwaga, sprawiedliwość, cierpliwość), a później etyka osobowości - techniki wywierania wrażenia i wpływu. Covey uważał, że trwała skuteczność wymaga powrotu do charakteru (7 nawyków skutecznego działania, 1989).

Cnoty

Klasyczna i chrześcijańska tradycja opisuje charakter językiem cnót - trwałych sprawności do czynienia dobra (KKK 1803). Szczególne znaczenie dla liderów mają:

• cnoty kardynalne - roztropność, sprawiedliwość, męstwo, umiarkowanie;
• pokora - prawda o sobie i gotowość do służby;
• integralność - spójność słów, czynów i wartości;
• wierność i cierpliwość.

Alexandre Havard (Virtuous Leadership, 2007) uważa, że przywództwo jest w swej istocie kwestią charakteru, a jego rdzeniem są cnoty wielkoduszności i pokory.

Biblijne kryteria

Gdy Pismo mówi o kryteriach wyboru liderów wspólnoty, wymienia niemal wyłącznie cechy charakteru, a tylko jedną umiejętność - zdolność nauczania (1 Tm 3,1-7; Tt 1,5-9). Przy wyborze Dawida Bóg mówi Samuelowi, że człowiek patrzy na to, co widoczne dla oczu, a Pan patrzy na serce (1 Sm 16,7).

Jak kształtuje się charakter

• przez powtarzane wybory - cnota jest nawykiem dobra;
• przez próby i trudności (Rz 5,3-4);
• przez wspólnotę i relacje, które korygują - zob. mentoring i towarzyszenie duchowe;
• przez łaskę - w perspektywie chrześcijańskiej przemiana charakteru jest owocem Ducha (Ga 5,22-23), a nie tylko pracy nad sobą.

Zob. też selekcja liderów, formacja liderów.