Pochodzenie
Cztery cnoty główne opisał już Platon w Państwie, a rozwinęli je Arystoteles, Cyceron i ojcowie Kościoła. Nazwa „kardynalne” pochodzi od łacińskiego cardo - zawias: wokół nich „obracają się” inne cnoty. Księga Mądrości wymienia je razem (Mdr 8,7), a św. Tomasz z Akwinu opisał je szczegółowo w Sumie teologii. Katechizm Kościoła Katolickiego naucza o nich w nr 1805-1809.
Cztery cnoty w przywództwie
| Cnota | Definicja (KKK) | W pracy lidera |
|---|---|---|
| Roztropność | uzdalnia rozum praktyczny do rozeznawania prawdziwego dobra i wyboru właściwych środków | podejmowanie decyzji, rozeznawanie, słuchanie rad |
| Sprawiedliwość | stała wola oddawania Bogu i bliźniemu tego, co im się należy | równe traktowanie, uczciwe zasady, brak faworyzowania (por. teoria LMX) |
| Męstwo | zapewnia wytrwałość w trudnościach i stałość w dążeniu do dobra | trudne rozmowy, niepopularne decyzje, obrona słabszych |
| Umiarkowanie | pozwala panować nad pociągami i zachować równowagę w korzystaniu z dóbr | panowanie nad emocjami, granice, ekologia lidera |
Roztropność jest nazywana „woźnicą cnót” (auriga virtutum), bo kieruje pozostałymi - wskazuje, co w konkretnej sytuacji jest sprawiedliwe, mężne i umiarkowane.
Przywództwo oparte na cnotach
Alexandre Havard (Virtuous Leadership, 2007) pokazuje, że cnoty kardynalne, w połączeniu z wielkodusznością i pokorą, stanowią rdzeń przywództwa. Współczesna psychologia pozytywna (Peterson i Seligman, 2004) również odwołuje się do klasycznych cnót, opisując mądrość, odwagę, sprawiedliwość i umiarkowanie jako uniwersalne cnoty obecne w wielu kulturach.
Cnoty teologalne
Tradycja chrześcijańska dodaje do cnót kardynalnych cnoty teologalne: wiarę, nadzieję i miłość (1 Kor 13,13; KKK 1812-1829). Miłość jest „więzią doskonałości” (Kol 3,14), która ożywia wszystkie inne cnoty. Dla lidera wspólnoty oznacza to, że służba wypływa z miłości do Boga i ludzi, a nie tylko z poczucia obowiązku. Zob. charakter lidera.
Źródła
Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1803-1829 św. Tomasz z Akwinu, Suma teologii, II-II, q. 47-170 Platon, Państwo, ks. IV A. Havard, Virtuous Leadership, Scepter 2007 C. Peterson, M. E. P. Seligman, Character Strengths and Virtues, Oxford University Press 2004 Biblia Tysiąclecia: Mdr 8,7; 1 Kor 13,13; Kol 3,14