Definicja
W często cytowanym modelu Rogera Mayera, Jamesa Davisa i Davida Schoormana (1995) zaufanie to gotowość do bycia wrażliwym na działania drugiej strony w oczekiwaniu, że wykona ona działanie ważne dla ufającego, niezależnie od możliwości kontroli. O tym, czy komuś zaufamy, decydują trzy postrzegane cechy tej osoby:
| Składnik | Pytanie |
|---|---|
| Kompetencja (ability) | Czy potrafi to zrobić? |
| Życzliwość (benevolence) | Czy chce mojego dobra? |
| Uczciwość (integrity) | Czy kieruje się zasadami, które akceptuję, i czy jest im wierny? |
Zaufanie w zespole
- Patrick Lencioni uważa brak zaufania za fundamentalną dysfunkcję zespołu, na której opierają się pozostałe. Chodzi mu przede wszystkim o zaufanie oparte na wrażliwości - gotowość przyznania się do słabości i błędów (zob. pięć dysfunkcji zespołu).
- Amy Edmondson opisuje pokrewne zjawisko bezpieczeństwa psychologicznego.
- Stephen M. R. Covey (The Speed of Trust, 2006) przekonuje, że zaufanie ma wymiar ekonomiczny: tam, gdzie go brakuje, wszystko trwa dłużej i kosztuje więcej (kontrole, procedury, podejrzliwość).
Jak lider buduje zaufanie
- dotrzymuje słowa, także w drobnych sprawach (integralność);
- jest przewidywalny i sprawiedliwy;
- dzieli się informacjami (transparentność);
- przyznaje się do błędów i ograniczeń (pokora);
- okazuje zaufanie innym - deleguje i nie kontroluje nadmiernie;
- broni ludzi pod ich nieobecność i nie mówi o nich źle.
Odbudowa zaufania
Zaufanie traci się szybko - jednym kłamstwem, nadużyciem, zdradą zaufania. Odbudowa wymaga uznania krzywdy, przeprosin, naprawy i czasu, w którym słowa potwierdzają się w czynach. Preambuła Białej Księgi wymienia osłabienie zaufania jako jedno z wyzwań współczesnych wspólnot; jej zapisy (przejrzystość, ocena służby, mentoring, relacja z przełożonym) są w dużej mierze narzędziami jego odbudowy.
Perspektywa biblijna
Pismo Święte pokazuje zaufanie jako owoc wierności: „Kto w drobnej rzeczy jest wierny, ten i w wielkiej będzie wierny” (Łk 16,10). Ostateczną podstawą zaufania wśród chrześcijan jest wierność Boga, a wspólnota, w której liderzy są wiarygodni, staje się znakiem tej wierności.
Źródła
R. C. Mayer, J. H. Davis, F. D. Schoorman, An integrative model of organizational trust, Academy of Management Review 20 (1995) P. Lencioni, The Five Dysfunctions of a Team, Jossey-Bass 2002 S. M. R. Covey, The Speed of Trust, Free Press 2006 Biała Księga Dobrych Praktyk Liderskich, preambuła, bialaksiega.pl Biblia Tysiąclecia, Łk 16,10
