Badania Belbina
W latach 70. XX w. Meredith Belbin obserwował zespoły menedżerów uczestniczące w grach zarządczych w Henley Management College. Zauważył, że o sukcesie zespołu bardziej niż inteligencja członków decyduje równowaga ról. Zespoły złożone z samych bardzo inteligentnych osób (tzw. „zespoły Apollo”) często wypadały słabo, bo wszyscy chcieli dyskutować, a nikt wykonywać. Wnioski opisał w książce Management Teams: Why They Succeed or Fail (1981).
Dziewięć ról
| Grupa | Rola | Mocna strona | Dopuszczalna słabość |
|---|---|---|---|
| Działanie | Lokomotywa (Shaper) | napęd, odwaga, pokonywanie przeszkód | niecierpliwość, urażanie innych |
| Działanie | Implementer (Implementer) | praktyczność, zamienianie pomysłów w plan | mała elastyczność |
| Działanie | Perfekcjonista (Completer Finisher) | staranność, wyłapywanie błędów, dotrzymywanie terminów | nadmierne zamartwianie się |
| Ludzie | Koordynator (Co-ordinator) | wyjaśnianie celów, delegowanie, dobre decyzje | bywa postrzegany jako manipulujący |
| Ludzie | Człowiek grupy (Teamworker) | współpraca, łagodzenie napięć | niezdecydowanie |
| Ludzie | Poszukiwacz źródeł (Resource Investigator) | kontakty, entuzjazm, szukanie możliwości | traci zapał po początkowym entuzjazmie |
| Myślenie | Siewca (Plant) | kreatywność, nowe pomysły | ignorowanie szczegółów |
| Myślenie | Sprawdzający (Monitor Evaluator) | trzeźwa ocena opcji | brak zdolności do inspirowania |
| Myślenie | Specjalista (Specialist) | wiedza ekspercka | wąski zakres zainteresowań |
Polskie nazwy ról różnią się w zależności od tłumaczenia.
Zastosowanie
- Każdy ma zwykle 2-3 role preferowane i kilka, których unika.
- „Dopuszczalne słabości” są ceną mocnych stron - zamiast je zwalczać, warto je uwzględniać.
- Lider może świadomie uzupełniać zespół o brakujące role.
Ocena
Model jest szeroko stosowany w praktyce, choć badania nad jego trafnością i narzędziem pomiarowym przynoszą mieszane wyniki. Największą wartością jest prosta myśl: zespół potrzebuje różnorodności.
Perspektywa biblijna
Św. Paweł pisze o różnorodności darów w jednym ciele: są różne dary, ale ten sam Duch (1 Kor 12,4-27; Rz 12,4-8). Wspólnota, która docenia różne talenty, lepiej realizuje misję. Zob. zespołowe przywództwo, etapy rozwoju zespołu.
Źródła
R. M. Belbin, Management Teams: Why They Succeed or Fail, Heinemann 1981 R. M. Belbin, Team Roles at Work, Butterworth-Heinemann 1993 Belbin Associates, belbin.com Biblia Tysiąclecia: 1 Kor 12,4-27; Rz 12,4-8