Struktura
SWOT to akronim od angielskich słów:
| Pomocne | Szkodliwe | |
|---|---|---|
| Czynniki wewnętrzne | S - Strengths (mocne strony) | W - Weaknesses (słabe strony) |
| Czynniki zewnętrzne | O - Opportunities (szanse) | T - Threats (zagrożenia) |
Czynniki wewnętrzne dotyczą samej organizacji (ludzie, zasoby, kultura, kompetencje). Czynniki zewnętrzne - otoczenia (parafia, diecezja, społeczeństwo, trendy, inne wspólnoty).
Narzędzie upowszechniło się w planowaniu strategicznym w latach 60. XX w.; jego początki wiązane są z pracami prowadzonymi w Harvard Business School i w Stanford Research Institute (m.in. Albert Humphrey), choć dokładne autorstwo jest sporne.
Jak przeprowadzić
- Zbierz zespół różnych osób (nie tylko liderów).
- Wypisz pomysły w czterech polach - najpierw indywidualnie, potem wspólnie.
- Wybierz po 3-5 najważniejszych elementów w każdym polu.
- Wyciągnij wnioski strategiczne, np. w formie macierzy TOWS:
- S-O: jak wykorzystać mocne strony, by skorzystać z szans?
- W-O: jak szanse mogą pomóc przezwyciężyć słabości?
- S-T: jak mocne strony mogą ochronić przed zagrożeniami?
- W-T: jak ograniczyć ryzyko tam, gdzie słabości spotykają się z zagrożeniami?
- Przełóż wnioski na cele SMART.
Przykład dla wspólnoty
- S: zaangażowani animatorzy, dobra relacja z proboszczem.
- W: brak następców lidera, niejasny budżet.
- O: nowe osiedle w parafii, zainteresowanie diecezji programem formacji.
- T: przeciążenie liderów, konkurencja wielu zajęć młodzieży.
Ograniczenia
SWOT bywa powierzchowny - łatwo sporządzić listę, trudniej wyciągnąć wnioski. Jest statyczny i zależy od szczerości uczestników; często pomija słabe strony, o których nikt nie chce mówić. Dlatego dobrze działa w zespole z bezpieczeństwem psychologicznym i jako wstęp do rozeznawania oraz planowania wizji.
Źródła
E. P. Learned, C. R. Christensen, K. R. Andrews, W. D. Guth, Business Policy: Text and Cases, Irwin 1965 H. Weihrich, The TOWS matrix - a tool for situational analysis, Long Range Planning 15 (1982) T. Hill, R. Westbrook, SWOT analysis: It's time for a product recall, Long Range Planning 30 (1997)