Model
John C. Maxwell, amerykański autor i mentor liderów, opisał pięć poziomów przywództwa już w Developing the Leader Within You (1993), a pełne omówienie przedstawił w książce The 5 Levels of Leadership (2011). Poziomy pokazują, dlaczego ludzie idą za liderem.
| Poziom | Nazwa | Dlaczego ludzie idą za liderem |
|---|---|---|
| 1 | Pozycja (Position) | bo muszą - lider ma tytuł lub stanowisko |
| 2 | Przyzwolenie (Permission) | bo chcą - lider zbudował z nimi relację |
| 3 | Wyniki (Production) | z powodu tego, co lider zrobił dla organizacji |
| 4 | Rozwój ludzi (People Development) | z powodu tego, co lider zrobił dla nich osobiście |
| 5 | Szczyt (Pinnacle) | z powodu tego, kim lider jest i co reprezentuje |
Kluczowe obserwacje
- Pozycja to najniższy poziom. Tytuł daje prawo do decyzji, ale nie zaangażowanie ludzi. Lider, który zatrzymuje się na tym poziomie, ma podwładnych, a nie współpracowników.
- Poziomów nie przeskakuje się - każdy kolejny opiera się na poprzednim. Relacja bez wyników (poziom 2 bez 3) daje miłą atmosferę bez postępu; wyniki bez relacji są kruche.
- Poziom zależy od osób - z różnymi ludźmi lider może być na różnych poziomach.
- Poziom 4 to reprodukcja liderów - najważniejsze zadanie to rozwijanie innych, aż sami staną się liderami. Zob. metoda uczniowska, coaching i mentoring.
Ocena
Model nie jest teorią naukową w ścisłym sensie - powstał z praktyki i obserwacji, a nie z badań empirycznych. Jest jednak bardzo użyteczny jako narzędzie samorefleksji i dobrze koresponduje z koncepcjami naukowymi: poziom 1 odpowiada władzy formalnej, a poziomy 2-5 - władzy odniesienia i eksperckiej w typologii Frencha i Ravena (zob. władza i wpływ).
Mariusz Marcinkowski i Piotr Gąsiorowski z Fundacji Akademia Przywództwa są związani z siecią Maxwella (Maxwell Leadership i Equip), a program studiów podyplomowych AP obejmuje moduł „Prawa przywództwa”. Zob. John C. Maxwell, 21 niepodważalnych praw przywództwa.
Źródła
J. C. Maxwell, Developing the Leader Within You, Thomas Nelson 1993 J. C. Maxwell, The 5 Levels of Leadership: Proven Steps to Maximize Your Potential, Center Street 2011 Akademia Przywództwa, akademiaprzywodztwa.pl (O nas, Studia)