Idea modelu
Paul Hersey i Ken Blanchard przedstawili w 1969 r. „teorię cyklu życia przywództwa”, później nazwaną przywództwem sytuacyjnym. Jej podstawowa teza brzmi: nie ma jednego najlepszego stylu - skuteczny lider dopasowuje swoje zachowanie do gotowości (dojrzałości) osoby, którą prowadzi, w odniesieniu do konkretnego zadania.
Model łączy dwa wymiary znane z podejścia behawioralnego: zachowania dyrektywne (zadaniowe) i wspierające (relacyjne).
Cztery style (wersja SLII)
W wersji rozwiniętej przez Blancharda i współpracowników (SLII, 1985) style i poziomy rozwoju są następujące:
| Poziom rozwoju osoby | Opis | Styl lidera |
|---|---|---|
| D1 - entuzjastyczny początkujący | niskie kompetencje, wysokie zaangażowanie | S1 instruowanie - dużo wskazówek, mało wsparcia |
| D2 - rozczarowany uczeń | pewne kompetencje, spadek zapału | S2 coaching - dużo wskazówek i dużo wsparcia |
| D3 - ostrożny wykonawca | duże kompetencje, zmienna pewność siebie | S3 wspieranie - mało wskazówek, dużo wsparcia |
| D4 - samodzielny osiągający | wysokie kompetencje i zaangażowanie | S4 delegowanie - mało wskazówek i wsparcia |
Ta sama osoba może być na poziomie D4 w jednym zadaniu i D1 w innym.
Ocena
Model jest bardzo popularny w szkoleniach dzięki prostocie i praktyczności. Badania naukowe dają mu jednak tylko częściowe wsparcie, a krytycy wskazują na niejasne uzasadnienie przejść między poziomami (Thompson i Vecchio, 2009). Mimo to dobrze służy jako język do rozmowy o tym, czego potrzebuje dana osoba.
W praktyce wspólnoty
Model dobrze opisuje drogę nowego animatora: od jasnych instrukcji, przez okres kryzysu i wsparcia, do samodzielności i delegowania. Odpowiada mu prosty schemat metody uczniowskiej: „ja robię - ty patrzysz”, „ja robię - ty pomagasz”, „ty robisz - ja pomagam”, „ty robisz - ja patrzę”. Zob. też Ken Blanchard.
Źródła
P. Hersey, K. H. Blanchard, Life cycle theory of leadership, Training and Development Journal 23 (1969) K. Blanchard, P. Zigarmi, D. Zigarmi, Leadership and the One Minute Manager, William Morrow 1985 G. Thompson, R. P. Vecchio, Situational leadership theory: A test of three versions, The Leadership Quarterly 20 (2009) P. G. Northouse, Leadership: Theory and Practice, rozdz. 5, SAGE 2021