Konflikt nie jest złem samym w sobie
W każdej wspólnocie pojawiają się różnice zdań, interesów i temperamentów. Patrick Lencioni pokazuje, że brak konfliktu (sztuczna harmonia) jest jedną z dysfunkcji zespołu - ludzie unikają trudnych tematów, a decyzje są słabe (zob. pięć dysfunkcji zespołu). Ważne jest odróżnienie:
- konfliktu zadaniowego - spory o pomysły, cele, metody; przy zaufaniu mogą być twórcze;
- konfliktu relacyjnego - osobiste napięcia i urazy; zwykle szkodzą zespołowi.
Model Thomasa-Kilmanna
Kenneth Thomas i Ralph Kilmann (1974) opisali pięć strategii zachowania w konflikcie według dwóch wymiarów: asertywności (troska o własne cele) i kooperatywności (troska o cele drugiej strony).
| Strategia | Asertywność | Kooperatywność | Kiedy stosowna |
|---|---|---|---|
| Rywalizacja | wysoka | niska | szybkie decyzje w kryzysie, obrona zasad |
| Współpraca | wysoka | wysoka | ważne sprawy, potrzeba trwałego rozwiązania |
| Kompromis | średnia | średnia | ograniczony czas, równe siły |
| Unikanie | niska | niska | sprawy błahe, potrzeba ochłonięcia |
| Dostosowanie | niska | wysoka | relacja ważniejsza niż sprawa, własny błąd |
Każda strategia bywa właściwa; problemem jest sztywne trzymanie się jednej.
Negocjacje oparte na interesach
Roger Fisher i William Ury (Getting to Yes, 1981; pol. Dochodząc do TAK) zaproponowali cztery zasady: oddziel ludzi od problemu, skup się na interesach, a nie stanowiskach, szukaj wielu opcji z korzyścią dla obu stron, opieraj się na obiektywnych kryteriach.
Droga ewangeliczna
- Upomnienie braterskie - najpierw rozmowa w cztery oczy, potem ze świadkami, potem wobec wspólnoty (Mt 18,15-17).
- Pojednanie przed ofiarą - zanim złożysz dar na ołtarzu, najpierw pojednaj się z bratem (Mt 5,23-24).
- Spór Pawła i Barnaby (Dz 15,36-41) pokazuje, że nawet dojrzali liderzy się różnią - później Paweł wyraża uznanie dla Marka (2 Tm 4,11).
Konflikt wewnętrzny i zewnętrzny to osobne moduły kursu Narzędziownik Animatora i Lidera Akademii Przywództwa. Zob. też komunikacja lidera, bezpieczeństwo psychologiczne.
Źródła
K. W. Thomas, R. H. Kilmann, Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument, Xicom 1974 R. Fisher, W. Ury, Getting to Yes, Houghton Mifflin 1981 (pol. Dochodząc do TAK) K. A. Jehn, A multimethod examination of the benefits and detriments of intragroup conflict, Administrative Science Quarterly 40 (1995) P. Lencioni, The Five Dysfunctions of a Team, Jossey-Bass 2002 Biblia Tysiąclecia: Mt 5,23-24; Mt 18,15-17; Dz 15,36-41; 2 Tm 4,11