Eksperyment
Psycholog Kurt Lewin, twórca dynamiki grupowej, wraz z Ronaldem Lippittem i Ralphem White'em prowadził pod koniec lat 30. XX w. badania w klubach dla jedenastoletnich chłopców w stanie Iowa. Dorośli opiekunowie prowadzili grupy w trzech różnych stylach, a badacze obserwowali atmosferę, agresję i efekty pracy (wyniki opublikowano w 1939 r.).
Trzy style
| Styl | Opis | Obserwowane efekty |
|---|---|---|
| Autokratyczny | lider sam decyduje i wydaje polecenia | wydajna praca w obecności lidera, ale więcej wrogości lub apatii; praca słabła pod jego nieobecność |
| Demokratyczny | lider włącza grupę w decyzje, wyjaśnia cele | lepsza atmosfera, większa oryginalność, praca trwała także bez lidera |
| Leseferystyczny (laissez-faire) | lider pozostawia pełną swobodę i się nie angażuje | najsłabsze wyniki, chaos, frustracja |
Znaczenie
Badania Lewina były jednymi z pierwszych eksperymentów nad przywództwem i zapoczątkowały podejście behawioralne. Pokazały, że styl lidera wpływa nie tylko na wyniki, ale i na klimat grupy. Późniejsze badania potwierdziły, że styl leseferystyczny (unikanie przywództwa) jest szczególnie szkodliwy - zob. przywództwo transakcyjne.
Współczesne odczytanie
Dziś wiemy, że styl autokratyczny bywa potrzebny w sytuacjach kryzysowych, a demokratyczny wymaga dojrzałej grupy i czasu - por. przywództwo sytuacyjne i sześć stylów Golemana. We wspólnotach częstym problemem jest jednak nie autokracja, ale leseferyzm - lider, który „nie chce nikogo urazić” i unika decyzji. Wspólnota zostaje wtedy bez kierunku.
Źródła
K. Lewin, R. Lippitt, R. K. White, Patterns of aggressive behavior in experimentally created “social climates”, Journal of Social Psychology 10 (1939) R. K. White, R. Lippitt, Autocracy and Democracy: An Experimental Inquiry, Harper 1960 A. S. Skogstad i in., The destructiveness of laissez-faire leadership behavior, Journal of Occupational Health Psychology 12 (2007)